Nasz serwis używa plików cookie do prawidłowego działania strony. Jeśli nie wyrażasz na to zgody, możesz wyłączyć obsługę plików cookie w ustawieniach przeglądarki internetowej.
Close

LOTOS

Header
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8

7 marca 1971 roku zapadła decyzja o rozpoczęciu w Gdańsku budowy rafinerii. W ciągu czterech lat na powierzchni 220 ha wybudowany został nowoczesny zakład, zaprojektowany do przerobu 3 mln ton ropy rocznie, który miał dostarczać paliwa i oleje dla polskiej gospodarki. Pierwszą partię ropy naftowej przyjęto do zbiorników rafineryjnych w 1975 roku i nastąpił rozruch bloku paliwowego.

Dlaczego w Gdańsku?

W programie "chemizacji" gospodarki narodowej (lata 1968 - 1972) przewidywano znaczny rozwój przemysłu rafineryjnego i petrochemicznego. Budowa nowej rafinerii miała być alternatywą dla kosztownego importu produktów naftowych z zachodu. Inwestycja taka miała być zrealizowana w północnym rejonie kraju, łącznie z budową portu naftowego, w którym ropa miała być rozładowywana drogą morską. Brano pod uwagę różne miejscowości. Ostatecznie zaproponowano zlokalizowanie rafinerii na terenie Płoni Małej, położonej na wschód od Gdańska w widłach Martwej Wisły i kanału Rozwójki.

Rząd zatwierdził, premier podpisał

W oparciu o dokumenty przygotowane przez Biuro Projektów Przemysłu naftowego w Krakowie (późniejszy Bipronaft) Prezydium Rządu, w dniu 7 maja 1971 roku podjęło uchwałę w sprawie: wieloletniego zakupu ropy naftowej i budowy rafinerii w Gdańsku. Upoważniono też ministrów do zawarcia kontraktu z firmą British Petroleum na dostawę ropy przez okres 10 lat, po 3 mln ton rocznie dla przyszłej Rafinerii Gdańskiej. Środki na sfinansowanie inwestycji pochodziły z długoterminowych kredytów zagranicznych (licencje, dokumentacja, instalacje i urządzenia) i własnych nakładów (roboty budowlane i montażowe). Decyzję zatwierdził i podpisał premier Piotr Jaroszewicz.

Tam gdzie kumkały żaby...

W kwietniu 1972 roku na polach Płoni Małej pojawili się robotnicy z płockiego Mostostalu. Na tym podmokłym depresyjnym terenie, gdzie dotychczas kumkały żaby, a bociany spokojnie brodziły po wodzie, miał powstać duży zakład chemiczny, który był drugim co do wielkości przedsięwzięciem inwestycyjnym tamtych lat po hucie "Katowice". Koszt inwestycji obliczono na sumę 12,3 mld złotych. Zakończenie budowy planowano w lipcu 1975 roku, zaś uruchomienie Bloku Paliwowego w listopadzie tego samego roku. Właściwe prace projektowe rozpoczęto w 1972 roku. Kontrakt na projekt bazowy podpisano z włoską firmą Snamprogetti, która pełniła też funkcje kontraktora dla realizacji dostaw maszyn i urządzeń. Projekty techniczne wykonywali projektanci z Biura Przemysłu Naftowego z Krakowa oraz z biur: Prochem, Naftoprojekt, Energoprojekt, Proat i innych. Realizację zlecono kolejno Generalnym Wykonawcom, którymi byli: Mostostal Płock, Petrobudowa Płock i Gdańskie Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego.

Półtora metra depresji

Teren na którym miała powstać rafineria wymagał osuszenia. Ułożono prawie 80 km rur drenarskich, wykopano 1000 studni, usunięto około 270 tys. m3 torfu i mułu. Przywieziono ponad 2 mln m3 piasku i żwiru. W ten sposób udało się obniżyć poziom wód gruntowych i podwyższyć teren średnio o około 1,5 metra. By wzmocnić wytrzymałość gruntu wbito około 8 000 pali, niektóre z nich na głębokość 24 metrów. W tym czasie powołano przedsiębiorstwo Rafineria Nafty Gdańsk w Budowie. Jego pierwszą siedzibą były stare budynki mieszkalne wydzierżawione od Gdańskich Zakładów Fosforowych.

Znak firmowy

Znak firmowy rafinerii (RN) według pomysłu Mariana Raganowicza, pracownika Służby Inwestycyjnej powstał w 1973 roku.

Blok Paliwowy

Montaż urządzeń instalacji energetycznych i Bloku Paliwowego rozpoczął się w 1974 roku. W roku 1975 trwały intensywne prace montażowe urządzeń i instalacji produkcyjnych.

Pierwsza ropa

Pierwszą ropę do rafinerii przywiózł ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich tankowiec "Kasprowy Wierch", ale pierwszy rozładunek do zbiorników rafinerii nastąpił z tankowca "Pieniny II". Rozładunek rozpoczął się 7 sierpnia 1975 roku o godzinie 18.37. Ropę przyjmowano równocześnie do 3 zbiorników S-3, S-4 i S-5. Bezpośredni rozładunek z tankowca "Kasprowy Wierch" rozpoczął się dzień później.

Rozwój Zakładu

W lipcu 1975 roku przekazano do użytku Centrum Administracyjne i Przychodnię Zakładową. Miesiąc później rozpoczęła działalność Służba Dyspozytorska. Pierwszymi dyspozytorami byli Bogdan Kokocha, Józef Mazur, Bogdan Piskorski, Jerzy Wesołowski i Zbigniew Woźniak.

Operacja para

Operacja para czyli uruchamianie kotłów energetycznych i podanie pary wodnej do sieci zakładowej zakończyła prace budowlano-montażowe i próby kompleksowe poszczególnych instalacji. W lipcu 1975 roku oddano do ruchu część mechaniczną i chemiczną zakładowej oczyszczalni ścieków, a rok później część biologiczną. 29 listopada podano ropę na instalację destylacji atmosferycznej i rozpoczęto cyrkulację na zimno. Po usunięciu drobnych usterek rozpoczęto podgrzewanie ropy i proces destylacji.

Pierwsza benzyna

Benzynę, pierwszy rafineryjny produkt uzyskano w godzinach rannych 12 grudnia. W kilka godzin później - naftę i oleje napędowe. Rozpoczął się rozruch podstawowych instalacji rafinerii. - instalacji destylacji atmosferycznej i instalacji stabilizacji benzyn. Olej opałowy - pierwszy produkt o własnościach handlowych otrzymano 15 grudnia 1975 roku.
 
Na razie produkty wysyłano drogą morską. Urządzenia do ekspedycji kolejowej nie były jeszcze gotowe. Pierwsze partie oleju opałowego (13 tys. ton) załadowano 19 grudnia 1975 roku na tankowiec "Beskidy". Do końca tego roku przerobiono 132 ton ropy Zakum, sprowadzonej ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich.
 
W roku 1976 trwały intensywne prace montażowe na Bloku Paliwowym - w "zespole instalacji katalitycznych". Wiodącą była tu instalacja reformingu katalitycznego budowana na licencji firmy Amoco. W sierpniu rozpoczęto produkcję benzyn motorowych. Ruszyła produkcja etyliny 94 i 78. Jednocześnie trwały intensywne prace montażowe na Bloku Olejowym. 11 lutego 1976 roku przystąpiono do rozruchu technologicznego instalacji destylacji próżniowej. Dzień później pierwsze produkty (destylaty próżniowe) skierowano do zbiorników magazynowych. W kolejce do uruchomienia czekała instalacja utleniania asfaltów. 4 kwietnia wyprodukowano pierwszą partię asfaltu drogowego D-70. Ruszały kolejne instalacje Bloku Olejowego.
 
1 lipca 1976 roku zmieniono nazwę przedsiębiorstwa na Gdańskie Zakłady Rafineryjne.

Zakończenie budowy

Zakład wszedł w nowy okres opanowywania trudnych technologii i doskonalenia procesów produkcji.