Nasz serwis używa plików cookies do prawidłowego działania witryn Grupy LOTOS S.A. Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień dla plików cookies oznacza, że będą one zapisywane w pamięci urządzenia. Zobacz Polityka prywatności, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak można zarządzać plikami cookies za pośrednictwem przeglądarki internetowej.
Close

logo

Niezwykła historia Grupy LOTOS

W połowie lat 70. powstała w Gdańsku niezwykle nowoczesna rafineria, o której pisano, że jest najnowocześniejsza na świecie i z największym w Europie Blokiem Olejowym.  Była to pierwsza inwestycja w PRL-u oparta na zachodnich technologiach. Z czasem rafineria utraciła tę nowoczesność, lecz twórcza załoga i „gen rozwoju” doprowadziły do wielkich  inwestycji i ekspansji w latach 1998-2020, dzięki czemu znów należy do najnowocześniejszych na świecie. W tym czasie czterokrotnie zwiększyła produkcję i z regionalnej rafinerii stała się ogólnopolskim koncernem paliwowym, który zintegrował południowe rafinerie i rozwinął działalność wydobywczą w Polsce i za granicą.

Nazwa ta utrzymała się do września 1991 r., gdy powstała Rafineria Gdańska SA.

Blok Olejowy  ruszył w lipcu 1977 roku, a w październiku zaczęła produkcja olejów silnikowych. W 1978 r. przerobiono w Gdańsku 2,5 mln ton ropy, lecz w następnych latach przerób był zwykle niższy. Awarie były wtedy codziennością. Obecnie zdarzają się bardzo rzadko.

Do 1981 roku rafineria przerabiała ropy z Bliskiego Wschodu i Libii. Potem produkcję uzupełniano tańszą rosyjską ropą rurociągową, której sprowadzenie wymagało odwrócenie kierunku w rurociągu pomorskim, transportującym ropę i paliwa do rafinerii w Płocku.

Sierpień 80 – konsolidacja załogi 

Gdańskie Zakłady Rafineryjne dołączyły do Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego (MKS) w Stoczni Gdańskiej w momencie, gdy ważyły się losy strajku w stoczni i dołączenie GZR miało istotny wpływ na rozwój wydarzeń. To na wniosek GZR powołano Prezydium MKS.

1 września po dwóch tygodniach strajku okupacyjnego negocjacje z delegacją rządową zakończyły się porozumieniem. Do NSZZ „Solidarność” GZR zapisało się ponad 1600 pracowników.

Niestety, święto wolności skończyło się 13 grudnia 1981 r. Pracownicy zatrzymali rafinerię i rozpoczęli strajk okupacyjny, który po kilku dniach został brutalnie spacyfikowany przez czołgi i jednostki ZOMO. Część spośród strajkujących została pobita, niektórych aresztowano, inni ukrywali się.

Od Rafinerii Gdańskiej do Grupy LOTOS

W latach 80. nie inwestowano i rafineria stawała się coraz bardziej przestarzała. Przerabiała głównie ropę irańską lekką i Kirkuk z Iraku – były to ropy ciężkie (do ciężkich rop zalicza się też irańską lekką), które zazwyczaj mieszano z lżejszymi ropami z Morza Północnego – głównie typu Brent. Przewaga ciężkiej ropy z Iranu, odpowiedniej dla Bloku Olejowego wynikała z faktu, że najważniejsza była wtedy produkcja olejów smarowych.

Po 1989 roku zaczęły się przekształcenia zmieniające centralnie zarządzane, socjalistyczne przedsiębiorstwo zajmujące się jedynie produkcją paliw, olejów i asfaltów w firmę prowadzącą samodzielną działalność handlową, na którą do tej monopol miał CPN. W kwietniu 1992 otwarto pierwszą firmową stację paliw w Redzie. Obecnie sieć stacji LOTOS przekroczyła 500.  Paliwa sprzedawano poprzez sieć hurtowni.  W 1990 r. rozpoczęto produkcję flagowego oleju LOTOS, od którego pochodzi obecna nazwa firmy.

W 1994 roku rurociągowa ropa rosyjska nazwana Ural lub Rebco stała się podstawowym surowcem przerabianym w rafinerii. Przerabiana była wraz z ropą Brent w proporcji ok.  1:1. Gdy przekonano się, że można zwiększyć udział Uralu nie tracąc na jakości paliw i olejów, udział tej ropy wzrósł do 80%, a po uruchomieniu hydrokrakingu w 2000 r. przez dłuższy czas przerabiano prawie wyłącznie ropę rosyjską.

W 1996 r. 75% akcji RG SA zostało przeniesionych do Nafty Polskiej, państwowej spółki, która stała się właścicielem aktywów naftowych polskich firm. Akt ten został uznany za prywatyzację, dzięki czemu ok. 25% akcji firmy, w liczbie zależnej od stażu pracy, otrzymali bezpłatnie pracownicy zatrudnieni przed 1991 rokiem i emeryci. 

W czerwcu 2002 r.  powstała Grupa LOTOS S.A., do której w ciągu kilku lat dołączone zostały rafinerie w Czechowicach, Gorlicach i Jaśle, a następnie firma wydobywcza Petrobaltic. W 2003 roku rozpoczęła się szybka restrukturyzacja działalności tworzącego się koncernu. Na początku utworzone zostały spółki LOTOS Oil, LOTOS Kolej i LOTOS Serwis. Powstała Grupa Kapitałowa LOTOS, która liczy obecnie kilkanaście specjalistycznych spółek, również zagranicznych. W czerwcu 2005 r. LOTOS stał się spółką giełdową. Obecnie znajduje się nie tylko w WIG 20, wśród największych spółek, ale też w Respect Index – najbardziej odpowiedzialnych społecznie.

Boom inwestycyjny: od 3 do 11 mln ton ropy rocznie

W 1995 r. zbudowano pierwszą nową instalację – reformingu benzyn CCR, lecz dopiero zrealizowany w latach 1997 – 2000 r. Program Rozwoju Technicznego unowocześnił i zmienił rafinerię, która przestawiła się na produkcję oleju napędowego i zwiększyła przerób ropy do 4,5 mln ton rocznie. Najważniejszą wśród zbudowanych instalacji był nowoczesny hydrokraking (izokraking), dzięki któremu rafineria mogła produkować również z cięższych frakcji ropy najwyższej jakości paliwa. Dalsze inwestycje, w 2005 r., głównie w modernizację instalacji destylacji ropy, przyniosły wzrost przerobu do 6 mln ton. Ale dopiero zrealizowany w latach 2007-2011 Program 10+, w ramach którego zbudowano m.in. kolejny, jeszcze większy hydrokraking i nową instalację destylacji ropy sprawił, że gdańska rafineria zaczęła zaliczać się do dużych zakładów - z przerobem ropy ponad 10,5 mln ton rocznie. Nastąpił też istotny wzrost opłacalności produkcji i jakości produktów. Kolejnym przełomem był Projekt EFRA (2017-2020), który sprawił, że rafineria może produkować prawie wyłącznie produkty wysokomarżowe, gdyż tzw. ciężka pozostałość, z której produkowano dotąd ciężki olej opałowy i asfalt, jest przerabiana na paliwa oraz koks. Znacznie wzrosła też marża rafineryjna, co zapewnia firmie bezpieczeństwo podczas dekoniunktury i kryzysów gospodarczych.

Narodowy czempion

Gdańska rafineria z regionalnego przedsiębiorstwa przekształciła się w ogólnopolski koncern, mający oddziały w Norwegii i na Litwie, eksportujący paliwa, oleje i asfalty do kilkudziesięciu krajów, zapewniający ogromne wpływy do budżetu państwa i bezpieczeństwo energetyczne kraju. Grupa LOTOS stała się jednym z czempionów polskiej gospodarki i według najważniejszego rankingu rafinerii firmy Solomon, jest jedną z najlepszych rafinerii na świecie, zwłaszcza pod względem efektywności energetycznej. Staje się też coraz bardziej „zieloną” rafineria, w której emisja zanieczyszczeń jest znacznie niższa od dopuszczalnych norm, a pod względem emisji CO2 należy do najlepszych rafinerii w Europie.

Historia zatoczyła koło

Rafineria w Gdańsku była w latach 70. jedną z najnowocześniejszych rafinerii w Europie, potem Europa zaczęła uciekać, ale teraz, po realizacji wielu inwestycji, znów znalazła się wśród najlepszych rafinerii na świecie. Innowacyjność, która zawsze towarzyszyła tej firmie, stała się obecnie podstawą nowej strategii, stawiającej na rozszerzenie działalności o nowe produkty i technologie oraz paliwa alternatywne – wodór, LNG, a także elektromobilność. To element dalekosiężnego planu przekształcenia rafinerii w hub energetyczny wykorzystujący wiele form produkcji energii i koncentrujący sią na odnawialnych źródłach energii.

Kalendarium historii LOTOSU

1971 – 72: przygotowania do budowy

1971.05.05 – decyzja Prezydium Rady Ministrów (nr 47/71) o budowie rafinerii w Gdańsku

1971.06 – Wojewódzka Rada Narodowa w Gdańsku wskazała lokalizację rafinerii w Płoni Małej – decyzja nr AB II – 440

1971.07.01 – podpisanie pierwszej umowy na dostawy ropy pomiędzy British Petroleum i firmą CIECH

1971.10.07 – decyzja Komisji Planowania przy Radzie Ministrów (nr 979/71) o lokalizacji rafinerii w Płoni Małej

1972.03.01 – powołanie przedsiębiorstwa Rafineria Nafty „Gdańsk” w Budowie

1972-76: budowa i uruchomienie

1972.04.17 – pierwszy wpis w dzienniku budowy, czyli początek budowy rafinerii

1972.07.06 – podpisanie kontraktu z włoską firmą Snamprogetti na projekt bazowy i zarządzanie budową

1973.01 – Rafineria Nafty „Gdańsk” w Budowie przejmuje funkcję inwestora (po GRI), a generalne wykonawstwo obejmuje Petrobudowa Płock

1975.07.22 – pierwsza dostawa ropy Zakum z ZEA do Portu Północnego tankowcem „Kasprowy Wierch”

1975.11.29 – oficjalne otwarcie rafinerii i przekazanie do rozruchu instalacji Bloku Paliwowego

1975.12.08 – wprowadzenie ropy na instalację destylacji atmosferycznej – uruchomienie bloku paliwowego

1975.12.12 – pierwsze produkty rafinerii – najpierw benzyna, a kilka godzin później nafta i oleje napędowe

1975.12.15 – pierwszy produkt o właściwościach handlowych – olej opałowy

1975.12.19 – tankowiec „Beskidy” wywozi na eksport pierwszą partię 13 tys. ton oleju opałowego

1976-80: II etap budowy i początki produkcji

1976.05.12 – zakończenie budowy Bloku Paliwowego

1976.07.01 – zmiana nazwy zakładu na Gdańskie Zakłady Rafineryjne (GZR)

1976.08.15 – początek produkcji benzyn motorowych – etyliny 94 i 78

1976.08.17 – przerobiono pierwszy milion ton ropy

1976.09 – uruchomienie instalacji hydroodsiarczania olejów napędowych

1977.04.04 – uruchomienie wytwórni asfaltu i wyprodukowanie pierwszej partii asfaltu drogowego D-70

1977.07.07 – uruchomienie Bloku Olejowego

1977.08 – początek produkcji olejów bazowych

1977.08 – rafinerię odwiedził szach Iranu Mohammad Reza Pahlavi

1977.10 – ruszyła produkcja olejów silnikowych Selektol

1978 – zakończenie budowy rafinerii i jej rozliczenie ekonomiczne – koszt budowy 12 mld 356 mln zł; przerób ropy wzrósł do 2,5 mln ton rocznie; w latach 1975–1978 przerobiono 6 mln ton ropy

1979 – spadek przerobu do 2,2 mln ton

1980 – 82: czasy Solidarności i stan wojenny

1980 – uruchomienie produkcji asfaltów przemysłowych i paliwa lotniczego

1980.08.16 – 09.01 - strajk okupacyjny rafinerii zakończony Porozumieniem

1981.12.13 – militaryzacja zakładu po wprowadzeniu stanu wojennego

1981.12.14 – 12.19 - strajk okupacyjny rafinerii

1982 – 89: czas stagnacji

1982 – rafineria rozpoczyna przerób ropy rosyjskiej; przerób ropy spada do 1,9 mln ton rocznie

1985 – rozszerzenie produkcji olejów silnikowych do 15 gatunków; uruchomienie produkcji olejów Castrol

1987 – ruszyła produkcja etyliny 86 i zakończono produkcję etyliny 78

1988 – początek produkcji paliwa lotniczego JET A1

1989 – 95: budowa spółki produkcyjno-handlowej

1990.08 – początek produkcji oleju mineralnego LOTOS

1991 – uruchomienie produkcji niskosiarkowego oleju napędowego Eurodiesel

1991.09.18 – Przekształcenie GZR w spółkę akcyjną o nazwie Rafineria Gdańska SA

1992.04 – uruchomienie pierwszej własnej stacji paliw w Redzie

1992.06 – rozpoczęto przerób ropy bałtyckiej Rozewie z Petrobalticu

1992.06 – produkcja olejów smarowych Turdus

1993.03 – powstanie „Programu restrukturyzacji Rafinerii Gdańskiej SA”

1993.05 – otwarcie pierwszej firmowej hurtowni olejów

1993.07.14 – uruchomienie sprzedaży benzyny bezołowiowej Eurosuper 95

1993.10 – wprowadzenie na rynek oleju LOTOS Semisyntetic

1994 – pierwsze samodzielne zakupy ropy naftowej - z Morza Północnego

1994.01 – uruchomienie pierwszej hurtowni paliwowej

1994.03.07 – początek produkcji benzyny wysokooktanowej – etyliny 98

1994.10 – uruchomienie produkcji oleju silnikowego LOTOS Syntetic

1995 – powstanie oleju silnikowego LOTOS Diesel, rodziny olejów Marinol i asfaltów modyfikowanych

1995.03 – uruchomienie pierwszej patronackiej stacji paliw - w Ostródzie

1995.04.27 – uruchomienie instalacji reformingu katalitycznego CCR

1996 – 2002: prywatyzacja, początek restrukturyzacji, rozbudowa

1996 – wprowadzenie Systemu Zapewnienia Jakości ISO 9002

1996.02 – wydzielenie pierwszej spółki – Stacje Paliw Rafinerii Gdańskiej

1996.09.30 – wniesienie 75% akcji Rafinerii Gdańskiej SA do Nafty Polskiej SA

1997 – zwiększenie mocy przerobowych rafinerii z 2,8 do 3,5 mln ton ropy rocznie; rozpoczęcie rozbudowy rafinerii, uruchomienie produkcji niskosiarkowego paliwa Eurodiesel

1998.01 – pracownicy i emeryci Rafinerii Gdańskiej SA uzyskali bezpłatnie 14,98% akcji spółki

1998.07 – uruchomienie sprzedaży benzyny bezołowiowej, wysokooktanowej Eurosuper 98

1999 – zakończenie „Programu Rozwoju Technicznego Rafinerii Gdańskiej do 2000 roku” i zwiększenie zdolności przerobowych do 4,5 mln ton rocznie, wdrożenie systemu zarządzania środowiskiem ISO 14001

2000.01.07 – uruchomienie hydrokrakingu wraz z instalacjami towarzyszącymi

2000.03 – zaprzestanie produkcji benzyn ołowiowych – jako pierwszy zakład w Polsce

2001 – początek produkcji oleju silnikowego LOTOS Dynamic oraz asfaltu multigrade Unibit

2002.10.28 – zmiana nazwy spółki Stacje Paliw RG na LOTOS Paliwa

2002.12.18 – powstanie spółki LOTOS Partner

2003 – 2006: powstanie ogólnopolskiej grupy kapitałowej GK LOTOS

2003.01 – rozpoczęcie działalności spółek LOTOS Oil i LOTOS Kolej

2003.03 – uzyskanie certyfikatu Zintegrowanego Systemu Zarządzania

2003.06.02 – zmiana nazwy firmy na Grupa LOTOS S.A.

2003.06 – rozpoczęcie działalności spółki LOTOS Serwis

2003.06 – powstanie spółki LOTOS Mazowsze na bazie zakupionej spółki Petrim S.A.

2003.07 – rozpoczęcie działalności przez LOTOS Lab

2003.07 – zgoda Rządu RP na wniesienie do Grupy LOTOS S.A. akcji Rafinerii Czechowice S.A., Jasło S.A. i Glimar S.A.

2003.10 – wprowadzenie na rynek oleju LOTOS Traffic i oleju opałowego LOTOS Red

2004.03 – rozpoczęcie działalności przez spółkę LOTOS Straż

2004.04 – rozpoczęcie działalności przez LOTOS Asfalt

2004.08 – rozpoczęcie działalności LOTOS Parafin

2005.02 – rząd RP zaakceptował zakup przez Grupę LOTOS akcji trzech rafinerii południowych i Petrobalticu

2005.03 – rząd RP wyraził zgodę na emisję akcji Grupy LOTOS S.A.

2005.05 – zwiększenie mocy przerobowych ropy naftowej do 6 mln ton rocznie

2005.06.09 – debiut Grupy LOTOS S.A. na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie

2005.10 – otwarcie terminalu paliwowego w Czechowicach

2005.11 – uruchomienie instalacji Biturox do produkcji asfaltów w Gdańsku

2005.12 – przejęcie stacji Esso i Slovnaft na rynku polskim

2006.01 – powstanie spółek LOTOS Czechowice i LOTOS Jasło

2006.02 – otwarcie terminalu paliwowego w Gdańsku

2006.06 – otwarcie fabryki świec w Czechowicach

2007 – 2012: wielka rozbudowa

2007.08.09 – oficjalne rozpoczęcie rozbudowy rafinerii w ramach Programu 10+

2007.09 – powstanie spółki poszukiwawczo-wydobywczej LOTOS Exploration and Production Norge AS

2007.10 – wprowadzenie na rynek paliw premium LOTOS Dynamic

2008.02 – uruchomienie programu lojalnościowego LOTOS Navigator

2008.05 – zakup przez LOTOS Norge udziałów w koncesjach wydobywczych złoża Yme na Morzu Północnym

2008.05 – otwarcie fabryki biokomponentu FAME w Czechowicach-Dziedzicach

2009.06 – otwarcie przez LOTOS Tank bazy paliwowej w gdańskim porcie lotniczym, wprowadzenie na rynek syntetycznych olejów silnikowych LOTOS Quazar

2009.07 – uruchomienie instalacji hydroodsiarczania oleju napędowego w ramach Programu 10+) oraz kompleksu aminowo-siarkowego

2009.07 – przekazanie akcji Grupy LOTOS S.A. przez Naftę Polską do Skarbu Państwa

2009.09 – uruchomienie trzech instalacji siarkowych i nowego ciągu oczyszczalni ścieków w Gdańsku

2009.10 – uruchomienie drugiej instalacji produkcji wodoru

2009.10 – początek inwestycji w sieć autostradowych stacji paliw i budowy Miejsc Obsługi Podróżnych (MOP)

2010.03.31 – zakończenie konsolidacji spółki Petrobaltic z Grupą LOTOS – zmiana nazwy na LOTOS Petrobaltic

2010.02 – uruchomienie instalacji destylacji ropy CDU/VDU

2011.01 – uruchomienie hydrokrakingu MHC

2011.02 – przejęcie litewskiej spółki wydobywczej AB Geonafta

2011.03 – uruchomienie instalacji ROSE; zakończenie budowy Programu 10+

2011.07 – otwarcie pierwszych trzech stacji paliw segmentu ekonomicznego LOTOS Optima w Warszawie

2012.01 - sprzedaż akcji spółki LOTOS Parafiny firmie Krokus Chem

2012.07 – uruchomienie w gdańskiej rafinerii instalacji do produkcji ksylenów

2012.08 – całkowite przejście gdańskiej rafinerii na zasilanie gazem ziemnym

2013.04 – powstanie w Czechowicach spółki logistycznej LOTOS Terminale

2013.11 - Air BP oraz Grupa LOTOS powołały spółkę joint-venture LOTOS Air BP Polska zarządzającej sprzedażą paliwa lotniczego

2013.12 - przejęcie przez LOTOS Terminale baz paliw w Rypinie oraz Piotrkowie Trybunalskim. Umowa z PGNiG na sprzedaż ropy dla rafinerii LOTOSU

2014.06 – otwarcie nowej bazy paliwowej w Poznaniu, umowa między GL S.A. a LOTOS Asfalt w sprawie wspólnej realizacji Projektu EFRA

2014.10 - powołanie w LOTOS Asfalt Zakładu „EFRA” w Budowie

2015.06 - umowa kredytowa z konsorcjum 8 banków na finansowanie Projektu EFRA

2015.07 - główny kontrakt Projektu EFRA podpisany przez LOTOS Asfalt z KT (Kinetics Technology) na realizację „pod klucz” instalacji DCU, CNHT, HGU

2015.10 – oficjalne rozpoczęcie budowy w ramach Projektu EFRA, kontrakt GL S.A. z KT na budowę instalacji HVDU

2016.03 – rozpoczęcie prac ziemnych na głównym placu budowy Projektu EFRA

2016.06 - nagroda „Best oil and gas deal” 2015 – za finansowanie projektu EFRA uznane przez EMEA Finance za najlepszą transakcję „project finance” w 2015 r.– w sektorze naftowym i gazowym

2017.02 – najważniejsza i najtrudniejsza operacja Projektu EFRA – transport i montaż najcięższych urządzeń na instalacjach

2017.03 – powstanie spółki LOTOS Upstream

2018.04 - początek procesu badania, czyli due diligence Grupy LOTOS przez PKN ORLEN, w związku z planem konsolidacji obu koncernów

2018.06 – uruchomienie instalacji HVDU - pierwsze produkty Projektu EFRA

2018.08 – uruchomienie instalacji produkcji wodoru HGU-3

2018.10 – Uruchomienie „Niebieskiego szlaku” - 12 punktów ładowania pojazdów elektrycznych między Warszawą i Gdynią, wsparcie finansowe UE dla Projektu „Pure H2” – budowy instalacji oczyszczania wodoru i 2 punktów tankowania wodoru

2018.11 - LOTOS Petrobaltic zakończył budowę 75 km gazociągu łączącego centrum produkcyjne na złożu B8 z elektrociepłownią Energobalticu

2019.01 - LOTOS Air-BP uruchamia sprzedaż paliwa lotniczego na lotnisku w Poznaniu. To już 6. lotnisko, na którym sprzedawane jest paliwo JET-A1 z Grupy LOTOS

2019.03 - pierwsze bunkrowanie statku gazem LNG przez LOTOS i PGNiG

2019. 04–06 – skuteczna walka Grupy LOTOS z kryzysem związanym z zanieczyszczeniem ropy rurociągowej i wstrzymaniem dostaw

2019.06 – zakup  wielkiej platformy wiertniczej GIANT od firmy MAERSK

2019.06.30 - zakończenie budowy Kompleksu Koksowania (EFRA) i początek rozruchu

2019.08 - zakończenie przebudowy platformy Petrobaltic na Morskie Centrum Produkcyjne

2019.09 – pierwsze produkty instalacji koksowania DCU – Projekt EFRA

2019.12 - porozumienie z Grupą Azoty dotyczące inwestycji w projekt petrochemiczny Polimery Police, otwarcie 500-nej stacji LOTOSU – MOP Pawliki

2020.01 – rozpoczęcie projektu rozbudowy i modernizacji terminalu paliwowego w Piotrkowie Trybunalskim

2020.02 – platforma Petro rozpoczyna pracę na bałtyckim złożu B3

2020.03 – zmiany w trybie pracy GK LOTOS w związku z epidemią koronawirusa, pomyślne zakończenie testu instalacji EFRA dla kredytodawców

2020.04 – umowa z Remontowa LNG Systems na budowę pilotażowej stacji dokującej LNG na stacji LOTOS

2020.05 – Zakończenie studium wykonalności budowy w Gdańsku terminalu LNG małej skali

Historia rafinerii